Tuyên truyền, phổ biến về tảo hôn và hôn nhân cận huyết; Phòng chống tự tử bằng lá ngón trong đoàn viên, thanh thiếu niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Điện Biên năm 2023

• Thứ hai - 22/05/2023 22:53
• |In ra
• |Đóng cửa sổ này

Đ/c Lò Xuân Hạnh - UVBTV, Trưởng Ban Xây dựng Đoàn Tỉnh đoàn: Báo cáo viên tuyên truyền
tại chương trình.

Những năm qua, vùng dân tộc thiểu số và miền núi đã đạt được nhiều thành tựu to lớn về công tác dân số. Tuy vậy, cùng với hôn nhân cận huyết thống, thì tình trạng tảo hôn đang là một vấn đề nhức nhối, cản trở tiến trình nâng cao chất lượng dân số, chất lượng cuộc sống của mỗi người, mỗi gia đình, toàn vùng dân tộc thiểu số; miền núi và cả đất nước.

Huyện Điện Biên Đông, được thụ hưởng chính sách theo Nghị quyết 30a của Chính phủ. Huyện có 14 đơn vị hành chính, gồm 13 xã và 1 thị trấn với 198 bản, tổ dân phố. Trong đó có 194 bản, tổ dân cư đặc biệt khó khăn. Tổng dân số trên địa bàn toàn huyện hiện có hơn 70.133 người, với tổng số 13.673 hộ, trong đó 12.922 hộ là dân tộc thiểu số. Huyện có 6 dân tộc cùng sinh sống, trong đó dân tộc Mông chiếm 53,79%. Tỷ lệ hộ nghèo của huyện còn cao (chiếm 53,2%).

Những năm qua, công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật: Luật Hôn nhân và gia đình cũng như các lĩnh vực pháp luật khác có liên quan đến hôn nhân và gia đình (Luật Hộ tịch, Luật Công chứng, Bộ luật Dân sự...) được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo thực hiện, tuyên truyền trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn huyện, nhờ đó ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ và Nhân dân được nâng lên. Đến nay, trên địa bàn huyện tình trạng tảo hôn vẫn xảy ra nhưng với số lượng ít, phần lớn trường hợp tảo hôn đều rơi vào các hộ nghèo, chủ yếu là dân tộc Mông ở vùng sâu, vùng xa, đối tượng vị thành niên, hiểu biết pháp luật còn hạn chế. Theo báo cáo của các xã, thị trấn, từ năm 2018 đến tháng 9/2022, toàn huyện có 2.756 trường hợp kết hôn; trong đó tảo hôn 838 trường hợp, hôn nhân cận huyết 6 trường hợp.

Đáng chú ý, trên địa bàn hiện còn tồn tại một số tập tục lạc hậu, mỗi khi gặp khó khăn, trở ngại, bế tắc trong cuộc sống, một số người tìm đến lá ngón để mong được “giải thoát”. Theo thống kê của Trung tâm Y tế huyện Điện Biên Đông, năm 2019, trên địa bàn xảy ra 111 vụ tử tự bằng lá ngón khiến 24 người tử vong; năm 2020 xảy ra 97 vụ tự tử bằng lá ngón, làm 20 người tử vong; năm 2021 xảy ra 95 vụ tự tử bằng lá ngón, 19 người tử vong. Trong 6 tháng đầu năm 2022, toàn huyện đã xảy ra hơn 30 vụ tự tử bằng lá ngón, làm 3 người tử vong. Các vụ tử tự bằng lá ngón chủ yếu xảy ra trong đồng bào dân tộc Mông, chỉ có một số ít trường hợp là người dân tộc Thái, Khơ Mú. Hầu hết các xã đều xảy ra các vụ tự tử bằng lá ngón, song, tập trung chủ yếu ở địa bàn các xã: Phì Nhừ, Xa Dung, Keo Lôm, Phình Giàng, Háng Lìa. Đối tượng tìm ăn lá ngón tự tử phổ biến trong độ tuổi từ 13 đến 25 tuổi. Điều đáng nói, nguyên nhân tìm ăn lá ngón tự tử của người dân hết sức đơn giản, như bị bố mẹ đánh mắng, bắt đi học, cấm cản yêu đương, không cho tiền mua xe, vợ chồng hoặc các cặp trai gái yêu đương cãi nhau, hay do nợ nần...cũng khiến các nạn nhân tìm đến lá ngón như một bài toán để giải thoát số phận. Điển hình, như trường hợp của anh Hạ A Lụ, 21 tuổi, bản Na Sản B, xã Xa Dung, chỉ vì có chút xích mích, mâu thuẫn với gia đình, anh Lụ đã tìm đến lá ngón tự tử. Mới đây nhất, vào đầu tháng 6, chị Thào Thị T, 34 tuổi, ở bản Phì Nhừ B, xã Phì Nhừ, sau khi xảy ra mâu thuẫn, cãi nhau với chồng, đã quyết định tìm đến cái chết bằng cách ăn lá ngón. Song, nhờ sự phát hiện kịp thời của người thân, các trường hợp trên đều được đưa đến Trung tâm Y tế huyện cấp cứu, giữ được mạng sống.

Chương trình thu hút đông đảo đoàn viên thanh niên và người dân tham gia.

Qua chương trình, nhằm tăng cường các hoạt động tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về dân số, hôn nhân gia đình, xử lý vi phạm hành chính, hình sự liên quan đến tảo hôn, hôn nhân cận huyết, các hành vi nghiêm cấm trong Luật Hôn nhân và gia đình cho cán bộ, Nhân dân, đặc biệt là thanh thiếu niên vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Bên cạnh đó, làm rõ về hệ lụy từ vấn nạn tự tử bằng lá ngón trong đoàn viên, thanh thiếu niên; tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết khó khăn, bế tắc trong cuộc sống; vận động thanh thiếu niên nâng cao trách nhiệm bản thân với gia đình, cộng đồng và xã hội, tích cực học tập, tham gia phát triển kinh tế, xây dựng gia đình hạnh phúc.